Κύστεις Ωοθηκών

Κύστεις Ωοθηκών

Η αφαίρεση ωοθηκικών κύστεων αποτέλεσε παραδοσιακά τον πρώτο χώρο εφαρμογής της ενδοσκόπησης στην γυναικολογία και εξακολουθεί και υπηρετεί δυναμικά τόσο από την λαπαροσκοπική όσο και την ρομποτική χειρουργική.

Οι κύστεις των ωοθηκών κατηγοριοποιούνται σε:

• Λειτουργικές,
  
• Οργανικές.
  

Οι πρώτες οφείλονται κυρίως σε ορμονικούς-ενδοκρινικούς λόγους και η θεραπεία τους γίνεται με ορμονικά σκευάσματα όπως τα αντισυλληπτικά. Αντίθετα στην επόμενη κατηγορία απαιτείται χειρουργική θεραπεία και η λεπτομέρεια και η μεγέθυνση της λαπαροσκόπησης θεωρείται απαραίτητη όχι μόνο για την αφαίρεση της κύστης αλλά και για την ανατομική παρασκευή και διατήρηση του υπολοίπου παρεγχύματος της υγιούς ωοθήκης.

Χρονολογικά οι ωοθηκικές κύστεις που εμφανίζονται στην αρχή της εμμήνου ρήσης μιας γυναίκας είτε κοντά στην εμμηνόπαυση και είναι ορώδεις είναι συχνότατα ορμονικής προέλευσης, συνεπώς καλοήθεις και η ορμονική θεραπεία είναι σχεδόν πάντα αποτελεσματική για την αντιμετώπισή τους.

Όταν αυτές φέρουν προσεκβολές, δηλαδή ανοιχτόχρωμα στοιχεία στο σκούρο τους παρέγχυμα όπως αυτό φαίνεται στην απεικόνισή τους στον διακολπικό υπέρηχο, συχνά παρουσιάζουν ‘ύποπτα’ κύτταρα στην ιστολογική εξέταση και χρήσιμο είναι να αντιμετωπίζονται με χειρουργική θεραπεία.

Ένα πρόσθετο μέτρο διερεύνησης προεγχειρητικά μιας κύστης είναι το έγχρωμο κολπικό Doppler που αναδεικνύει ,ανάλογα με τις αντιστάσεις που φέρουν τα ωοθηκικά αγγεία, πιθανές κακοήθειες και διευκολύνει τις κλινικές επιλογές του θεράποντος.

Επιγραμματικά οι συχνότεροι τύποι καλοηθών ωοθηκικών κύστεων είναι:

• Σοκολατοειδής,
  
• Δερμοειδής,
  
• Κυσταδενώματα, (ορώδη-βλεννώδη)
• Όγκοι ωοθηκών οριακής κακοήθειας, (borderline tumors).
  

Σοκολατοειδής.

Αποτελεί μορφή ενδομητρίωσης της πυέλου, φέρει κάψα που περιέχει παλαιό αιματηρό περιεχόμενο και είναι μείζουσης σημασίας η ορθή ανατομική παρασκευή της κύστης, ώστε να προστατευθεί η υπόλοιπη υγιής ωοθήκη προς όφελος της γονιμότητας. Πρέπει βέβαια εξάλλου να αφαιρεθεί ολοκληρωτικά το τοίχωμα προς αποφυγή υποτροπής της νόσου.

Δερμοειδής ή ώριμο τεράτωμα της ωοθήκης.

Πρόκειται περί κύστεων που φέρουν φυλογενετικά πολλά από τα αρχέγονα εμβρυϊκά στοιχεία του οργανισμού (όπως τρίχες, λίπος, οστά, τμήματα θυρεοειδούς κ.τ.λ.). Χρήζει προσοχής κατά τις τεχνικές ενδοσκοπικής αφαίρεσης ώστε να μην διαφύγει στον περιβάλλοντα χώρο της κοιλιάς περιεχόμενο της κύστης που έχει ισχυρό χημικό ερεθιστικό χαρακτήρα. Κάποιες φορές βλάπτεται ολόκληρο το ωοθηκικό παρέγχυμα και έτσι μπορεί να καταλήξουμε στην αφαίρεση ακόμη και ολόκληρης της ωοθήκης.

Κυσταδενώματα (ορώδη-βλεννώδη)

Αναφέρονται διάφορες μορφές κυσταδενωμάτων με κυρίαρχα τα ορώδη και βλεννώδη (με ή χωρίς ατυπίες). Τα βλεννώδη είναι συχνά αμφοτερόπλευρα (10-20%) και απαιτείται προσοχή για τη διάγνωση της άλλης ωοθήκης. Είναι γενικά καλοήθη, αλλά σε μικρό ποσοστό, ιδιαίτερα περιεμμηνοπαυσιακά δύνανται να εξελιχθούν σε ορώδη ή βλεννώδη κυσταδενοκαρκινώματα.

Όγκοι ωοθηκών οριακής κακοήθειας (borderline tumors)

Εμφανίζονται συχνά σε γυναίκες γύρω στα 40 έτη ηλικίας και απαιτείται ωοθηκεκτομή, αν η βιοψία δείξει τέτοιας μορφής όγκου. Σπάνια αφορούν και τις δύο ωοθήκες.

Στη λαπαροσκόπηση η κύστη της ωοθήκης, αφαιρείται από την κοιλιά με τη χρήση ειδικής λαπαροσκοπικής σακούλας, ώστε να μην διαφύγει περιεχόμενο ή υλικό της παθολογίας εκτός αυτής. Συχνά σε ύποπτες μορφές κύστεων εκτελείται ταχεία βιοψία πριν καν ολοκληρωθεί η επέμβαση, γεγονός που μας εξασφαλίζει την αποφυγή διαφυγούσας κακοήθειας.